Nhà máy thủy điện Cát Cát là công trình thủy điện đầu tiên được người Pháp xây dựng tại Sa Pa và cũng là một trong những nhà máy thủy điện cổ nhất Việt Nam.
Lịch sử hình thành:
- Năm 1925, chính quyền Pháp cho xây dựng Nhà máy thủy điện Cát Cát bên dòng suối Cát Cát, cách trung tâm Sa Pa khoảng 3–4 km. Công trình được xây nhằm cung cấp điện cho khu nghỉ dưỡng của người Pháp, các biệt thự, khách sạn, cơ quan hành chính và hệ thống điện tín ở Sa Pa.
- Do địa hình núi cao hiểm trở, toàn bộ máy móc, tua-bin và thiết bị được vận chuyển từ Pháp bằng tàu biển đến Hải Phòng, sau đó đi tàu hỏa lên Lào Cai rồi dùng sức người và ngựa thồ đưa lên Sa Pa. Việc xây dựng rất gian nan và kéo dài nhiều năm.
- Công suất ban đầu của nhà máy khoảng 50 kW (một số tài liệu ghi 100 kW sau khi nâng cấp), đủ để thắp sáng thị trấn Sa Pa thời bấy giờ – một thành tựu kỹ thuật rất hiện đại vào đầu thế kỷ XX.
- Năm 1953, trong thời kỳ chiến tranh, các tổ máy phát điện được tháo dỡ để bảo quản nên nhà máy ngừng hoạt động. Đến khoảng năm 1960, với sự hỗ trợ của các chuyên gia Ba Lan, nhà máy được phục hồi và nâng công suất lên khoảng 100 kW, tiếp tục cấp điện cho một số cơ quan tại Sa Pa.
Ngày nay, Nhà máy thủy điện Cát Cát không còn phát điện nhưng vẫn được bảo tồn như một di tích lịch sử của ngành điện Việt Nam. Khi tham quan bản Cát Cát, du khách vẫn có thể nhìn thấy nền nhà máy, đường ống dẫn nước, tua-bin cũ và cột điện bằng sắt có từ năm 1925 – những chứng tích cho thời kỳ người Pháp xây dựng Sa Pa thành khu nghỉ dưỡng nổi tiếng.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét