Phố Tràng Tiền nằm ở trung tâm quận Hoàn Kiếm, chạy dọc phía nam hồ Hoàn Kiếm. Ngày nay, đây là một con phố nổi tiếng với vẻ đẹp thanh lịch, các công trình kiến trúc Pháp và những cửa hàng, hiệu sách lâu đời.
1. Nguồn gốc tên gọi “Tràng Tiền”
Tên Tràng Tiền bắt nguồn từ khu vực từng có xưởng đúc tiền dưới triều Nguyễn. Năm 1808, vua Gia Long cho lập xưởng đúc tiền tại Hà Nội. Vì vậy, người dân quen gọi khu vực này là “Tràng Tiền”, nghĩa là nơi đúc tiền.
2. Con phố hiện đại đầu tiên của Hà Nội
Vào cuối thế kỷ XIX, khi người Pháp quy hoạch khu vực trung tâm Hà Nội, tuyến đường Tràng Tiền ngày nay được hình thành theo phong cách đô thị phương Tây. Theo một khảo cứu được Chính phủ đăng tải, đây là một trong những con phố đầu tiên của Hà Nội được xây dựng theo kiểu phương Tây, với mặt đường rộng, vỉa hè và hệ thống cống thoát nước.
3. Thời Pháp thuộc: phố Paul Bert
Trong thời Pháp thuộc, phố Tràng Tiền mang tên Rue Paul Bert, đặt theo tên Paul Bert – một quan chức Pháp từng giữ chức Tổng trú sứ Trung và Bắc Kỳ. Tuyến phố được xây dựng vào khoảng năm 1886 và phát triển thành một trong những khu phố sang trọng, hiện đại nhất Hà Nội thời bấy giờ.
Đặc biệt, Rue Paul Bert được xem là con phố sang trọng bậc nhất Hà Nội thời thuộc địa. Hai bên phố từng tập trung nhiều loại hình kinh doanh và dịch vụ hiện đại như nhà hát, rạp chiếu phim, khách sạn, hiệu thuốc, cửa hàng bách hóa, hiệu sách, nhà in và ngân hàng.
4. Trung tâm văn hóa và thương mại của Hà Nội
Tràng Tiền nằm gần hồ Hoàn Kiếm và dẫn về khu vực Nhà hát Lớn Hà Nội. Nhà hát Lớn được khởi công năm 1901 và hoàn thành năm 1911, trở thành một công trình văn hóa quan trọng gắn liền với không gian phố Paul Bert.
Nhờ vị trí đặc biệt, Tràng Tiền dần trở thành trung tâm giao lưu, mua sắm và văn hóa của Hà Nội. Nhiều hình ảnh tư liệu những năm 1940 cho thấy nơi đây có các cửa hàng lớn, rạp chiếu phim, khách sạn và những công trình mang đậm dấu ấn kiến trúc Pháp.
5. Trở lại tên gọi Tràng Tiền
Sau cuộc đảo chính Nhật ngày 9 tháng 3 năm 1945, chính quyền Trần Trọng Kim đã quyết định đổi tên phố Paul Bert thành Tràng Tiền. Từ đó, tên gọi Tràng Tiền dần trở thành tên chính thức và được lưu giữ cho đến ngày nay.
Ngày nay, phố Tràng Tiền vẫn giữ vị trí quan trọng trong không gian lịch sử và văn hóa trung tâm Hà Nội. Con phố là sự kết hợp thú vị giữa dấu ấn lịch sử Việt Nam, kiến trúc Pháp và nhịp sống hiện đại.
Có thể nói, Tràng Tiền không chỉ là một con phố, mà còn là nơi lưu giữ ký ức về quá trình Hà Nội chuyển mình từ một đô thị cổ sang một thành phố hiện đại.